Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası verir bilhassa yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Burada romeo y julieta tubos puro gibi tüple korunan bir kutu ve sivri uçlu tekli puro benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren tat ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir hem de bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Sonucu o anda yazmak iyi olur, çünkü hafıza çabucak kaybolur. Aynı çubuğu iki kez koklamak hatayı önler çünkü gürültülü yerlerde ince notalar çabucak kaçırılır. Aroma gücü tek başına iyilik ölçüsü değildir; yalnızca gücü anlatır. Bu yüzden ilk denemede sabırlı olmak ve kriterleri baştan belirlemek en doğru yol olur. Ölçüt belli olunca her puro aynı terazide değerlendirilir böylece yorumlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım esnasında telefon kenarda kalırsa odaklanma güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle değerlendirmek doğru olmaz üstelik baştan acele edip sonuç çıkarmak kolay yapılan bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle yumuşak ama temiz başlar tabii ki bu sıralama her çubukta birebir geçerli olmayabilir. No. 3 tubos tadım notları gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer zira gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda gizlidir. Orta bölümde aroma gücü çoğu zaman yükselir ama tonlar belirginleşir hem de genellikle ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç yarım kalır. Kısa kalın çaplı vitola gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç görülür gerçekten bu sebeple sakin ilerlemek fayda getirir. Son bölümde sıcaklık arttığından acımsı tonlar öne çıkabilir nitekim ısınmış yaprak kendi karakterini ancak orta kısımda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir puan vermek daha adil sonuç sağlar. Evrelerin geçişi çoğu zaman keskin değildir, bu yüzden kabaca üçe ayırmak işinizi görür. Değişimleri fark etmek için nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Art arda çekmek ısıyı artırır hem de tadı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha okunur hâle getirir her zaman aynı ışık ve sessiz bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu durum tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı kılar. Bir hafif notayı, 5 ise damakta baskın duran yoğun aromayı anlatır bu sayede odak bölünmez ve yorum kalitesi yükselir. Petit julietas tadım notları gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda yer alır ve ileride bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik neye benzer gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Puanı yazmadan önce en az üç çekiş almak gerekir öte yandan yarım notlar vermek fazladan bir karmaşa yaratır. Skalayı her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin ortası en çok kullanılan değerdir, zira dengeli çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki notlar gerçekten istisnai durumlarda verilmelidir. Bu sayede not defteri ayırt edici kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu yüzden kül çizgisinin eşit ilerlemesini da gözlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla baharatlı tonlar erken belirir nitekim ince çubuklarda sıcaklık artışı belirgin biçimde hızlıdır. Romeo y julieta petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz yanma temposu de tadı doğrudan değiştiren bir unsurdur. Kalın çubuklarda duman daha yavaş gelir ve aromalar daha geç açılır ve bu çabukluk aromanın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir kül oluşumu dengesizse not kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış aromayı daha okunur yapar ama şiddetini azaltmaz tersine geniş gövdede duman daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden kalınlığı not defterine eklemek gerekir. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı günde tadarken ilk olarak dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Bu şekilde güçlü tat hafif olanın tadını bastırmaz. Aradaki ara süresi yaklaşık otuz dakika olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki yoldan algılanır: dildeki his ve burun boşluğunun yakaladığı koku hâlbuki bu iki kanal birbirini besler fakat eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek adına bu iki kanalı ayrı kaydetmek iyi olur bu fark başta önemsiz gelse de sonuçları oldukça etkiler. Nefesi dudaktan verirken burun yoluyla yavaşça bırakmak burun geçişi denemesidir mesela hafif bir nefes kokuyu daha geniş gösterir. Short churchills tadım notları benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını belirgin verir ayrıca nezle halindeyken denenen değerlendirmeler sağlam sayılmaz. Short sports gibi ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha hızlı geçirir sert bir çekiş de ince notaları örter. Yoğunluk dilde düşük fakat burunda belirgin olabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden sonra duyarlılık körelir. Bu iki izlenimi karşılaştırmak öğretici olur; Bu iki notu ayrı yazmak yanılgıyı giderir. Yeni başlayan tadımcılar için önce burundan algılanan notalara bakmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil tarafı de ayrıntı göstermeye başlar. Değişik aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf algılanır üstelik öğün arasında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan önce oda sıcaklığında su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi görmenizi sağlar. Geniş çaplı puro kutusu gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda yeterlidir çünkü yorgun bir ağız en güçlü aromayı bile soluk gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, şekerli içecek ise notaları gölgeler üstelik çok soğuk sıvılar dili uyuşturur ve tat algısını azaltır. Puritos serisi nasıl içilir benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri suyla daha net anlaşılır bu yüzden temizlik adımı ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak kıyası bozmaz nitekim tatlı sıvıdan hemen sonra baharatlı tonlar olduğundan güçlü görünür. Doyduktan hemen sonra değerlendirme denemek doğru olmaz. Su ve kahve haricinde sade çay da düşünülebilir; önemli olan seçimin şekersiz kalmasıdır. Damak tazelendikten ardından birkaç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca girişilen tadım sıklıkla hatalı kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo formatında yanış kısa sürdüğünden aroma değişimi daha az bir alanda kalır üstelik başlangıç notu bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Dolayısıyla başlangıç ile bitiş arasındaki oynamayı görmek özen ister bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha dikkatli incelenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve aroma gücünü gözlemeyi rahatlatır zira her çekişin ağırlığı daha fazladır. Teneke kutulu mini sigarillo gibi mini ölçü ise kakao notasını hızla gösterip sona erer çünkü değişim dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki adet tadmak tek çubuktan daha sağlam izlenim verir bu nedenle düzenli ve eşit aralıklı nefes önerilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur bu nedenle not almayı yanış sürerken değil hemen bitince denemek daha rahattır. Bunu ayrıca kaydetmek yararlıdır. Boy kısaldıkça aroma ayrıntısı daralır, fakat güç hissi aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını puro notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bölüm açmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir deneme aroma gücü hakkında güvenilir bir yargı sunmaz yani her deneme önceki denemenin üstüne inşa edilir. Günün yorgunluğu, ortam ile saat izlenimi etkiler bu alışkanlık birkaç denemeden ardından gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir tadım defteri tutmak işe yarar yoksa aynı notalar her seferinde yeniden keşfedilir. San cristobal 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao notası aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı çubuğa dönüp göz atmak gelişimi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu tadım notları gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu da zaman kaybına yol açar. Saat, puro adı ile not tabloya girilmelidir gerçekten ilk notlar ileride açıldığında şaşırtıcı farklar barındırır. Puanlar arasında iki basamaktan çok fark varsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta kısa ifadeler ayrıntılı anlatımlardan daha işlevseldir. Örneğin orta bölüm belirgin ahşap tonu şeklinde bir not yeterli olur. İleride bakıldığında anlaşılır olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, dumanın damaktaki dokusunu tarif eder; aroma gücü de tatların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı yönde ilerleme etmek zorunda değildir. İkisi çoğu zaman birbirine karıştırılır, oysa bağımsız ölçülür bu ikisini ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. El principe tadım notları benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sütlü kahve tonunu net verebilir mesela sert bir duman zayıf bir aromayla birleşebilir. La cabaña nasıl içilir benzeri dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla sedir notasını yüksek tutar kaldı ki ağır bir duman notasız da olabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro yüksek aroma sunabilir tersi durum de geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan yazmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ikisini ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk içinde yoğunluk farkı aramak hassas bir iştir. Bu yeteneğin gelişmesi zaman ile düzenli kayıt almayı gerektirir. Sonuçta en iyi ölçüt kendi tercihiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Oda, yoğunluk algısını en az çubuğun kendisi kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir havada tütün hızlı yanar ve baharatlı notalar abartılır bu sebeple oda şartlarını da deftere eklemek yararlıdır. Çok nemli ortamda de çekiş ağırlaşır ve lezzet silikleşir sıcaklık de yaprağın yanma hızını değiştiren ayrı bir etkendir. La prado benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun koruduğu durumu dikkate almak yararlıdır aksi halde iki ayrı günde çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. San cristobal magnífico puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa fark daha doğru görülür değerlendirme günü planlarken bu etkeni hesaba katın. Temiz hava odadaki kokuları azaltır, yoğun koku ise algıyı şaşırtır oysa asıl etken sıklıkla ortamdaki nem ya da koku çıkar. Değerlendirmeyi hep aynı odada yapmak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir ortamda koku birikirse sonraki denemenin tadı hatalı okunabilir. Kapı aralığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Rüzgar fazla sertse yanış düzeni şaşar.